لاهيجان

بناي شهر لاهيجان به "لاهيج ابن سام ابن نوح " نسبت داده مي شود. اين شهر، در گذشته "دارالاماره" يا "دارالامان" و سپس "لاهيجان المبارك" خوانده مي شد.

 لاهيجان در سال 705 ه . ق به دست اولجايتو فتح شد و امير تيمور به آن لشكر كشيد. پس از تيمور، سيد امير بيك و اعقاب وي – از سادات كياني – بر شهر لاهيجان حكومت كردند.   پس از سقوط حكمرانان كياني، حاكمان صفوي در اين شهر حكومت كردند. از حوادث ناگوار و مهم در تاريخ لاهيجان، طاعون در سال 703 هـ . ق، آتش سوزي سال 850 هـ . ق، لاهيجان و اشغال آن توسط روس ها در سال 1725 ميلادي است. در سال 1230 هـ . ق لاهيجان دچار زلزله شد و در سال 1246، بار ديگر طاعون در آ ن كشتار كرد.

 لاهيجان يكي از مراكز اصلي جنبش جنگلي ها بود. در حال حاضر لاهيجان يكي از شهرهاي زيباي استان با امكانات فراوان جهانگردي است.

 آرامگاه شیخ زاهد گیلانی:اين بناي تاريخي در بيرون شهر لاهيجان و در روستاي شيخانه ور، بر سر راه لاهيجان به لنگرود واقع شده است و به تاج الدين ابراهيم، ملقب به شيخ زاهد گيلاني تعلق دارد.  تنها كتيبه موجود اين بنا، به خطي نه چندان خوش روي صندوق چوبي قديمي مزار شيخ است كه تاريخ 832 هـ . ق دارد. سبك معماري اين اثر ويژگي هاي قرن هشتم يا نهم را نشان مي دهد.

 آرامگاه میر شمس الدین لاهیجی:اين بنا در داخل شهر لاهيجان واقع شده و آرامگاه مير شمس الدين از معارف زمان شاه اسماعيل اول صفوي است. بنا يادگاري از دوره صفوي است كه در كتيبه هاي آن اشاره اي به تاريخ بنا نشده است، ولي سنگ قبر آرامگاه تاريخ 1017 ه . ق را دارد.

 آرامگاه کاشف السلطنه:حاجي محمد ميرزا معروف به كاشف السلطنه نخستين كسي است كه كشت چاي را در گيلان مرسوم كرد و امروزه از بركت ابتكار و تلاش اوست كه هزاران چايكار گيلاني با كشت اين محصول با ارزش، زندگي خود را تأمين مي كنند. وي در راه بوشهر در يك حادثه رانندگي كشته شد. آرامگاه وي در شهر لاهيجان برفراز تپه اي مشرف به باغ هاي چاي كه كوه بيجار ناميده مي شود، ساخته شده است.

 تالاب امیر کلاییه(شیخ علی کل):اين تالاب كه در گذشته آن را "شاله كل" هم مي ناميدند، در بخش "شير جوپشت" در شمال لاهيجان و در 28 كيلومتري شمال غربي لنگرود، در نزديكي جاده بندر كياشهر به لنگرود قررا دارد. تالاب  در حدود 1100 هكتار مساحت دارد و عمق متوسط آن 85/1 متر است.

بقعه چهار پادشاهان: اين بقعه در محله ميدان لاهيجان قرار دارد و ابتدا آرامگاه سيد خرم كيا (مقتول در سال 647 ه . ق) بوده است، اما بعدها ديگر سادات زيدي كيايي را نيز كه در سال 791 ه . ق در جنگ رشت كشته شده اند، در كنار گور وي به خاك سپرده اند.  قديمي ترين صندوقچه اي كه در اين بقعه وجود دارد در سال 791 ه . ق و جديدترين آنها در سال 1015 ه . ق ساخته شده است. نماي ديوار شمالي با صحنه هاي مذهبي نقاشي شده اند.

 آراامگاه بابا ولی(قادر پیغمبر):در روسـتاي بابا ولي ديـلمان، بـنايي چهـارگوش قـرار دارد كه در اضلاع شمالي، شرقي و جنوبي آن ايوان هاي ستون دار چوبيني وجود دارد.  اين بقعه، همانند بسياري از آرامگاه هاي شمال ايران، نقاشي هاي مذهبي دارد و پوشش بام آن از سفال است. در ايـوان بقعه، سنگ قبرهايي كار گذاشته شده كه كنده كاري هاي زيبايي دارد. يكي از آنها با تاريخ 995 ه . ق به “السعيد الشهيد پيري بيك بن پيري بيك"، و ديگري با تاريخ 1014 ه . ق به "استاد القابل نادعلي بيك خليفه بن سعادت آيين … سيد عبي بيك …" تعلق دارد. در ايوان شرقي نيز سنگ قبري به تاريخ 998 ه . ق متعلق به "مهدي قلي بن حمزه بيك شاه عود" قرار دارد.