جشن ملي بيستون  دبروز(جمعه ۱۲ آبان ماه)  با حضور مسوولان كشور و استان كرمانشاه در محدوده اين منطقه تاريخي برگزار شد. اين جشن به بهانه ثبت مجموعه تاريخي بيستون كرمانشاه در فهرست آثار جهاني با حضور باستان شناسان و صاحب نظران فرهنگي خارجي و داخلي برگزار شد. مجموعه تاريخي طبيعي بيستون كرمانشاه در نشست بيست و دوم تير ماه امسال در كشور ليتواني به عنوان هشتمين اثر تاريخي ايران در فهرست آثار جهاني به ثبت رسيد.در مجموعه تاريخي طبيعي بيستون كرمانشاه ‪ ۱۳‬اثر به ثبت جهاني رسيده كه كتيبه بيستون اصل اثر و شهر پارتي، سنگ بلاش، مجسمه هركول، كتيبه تاجگذاري مهرداد دوم، پيروزي گودرز، وقفنامه شيخ علي خان زنگنه، غار شكارچيان، فرهاد تراش، بناي ساساني، كاروانسراي ايلخاني، كاروانسراي صفوي و سراب بيستون در پيرامون آن است. منطقه تاريخي و اكوتوريستي بيستون در ‪ ۲۵‬كيلومتري شرق كرمانشاه در مسير كرمانشاه تهران و در جوار كوه بيستون قرار دارد، كوهي كه هميشه يادآور دليريها و افسانه‌هاست. كوه بيستون از زمانهاي بسيار دور نيز داراي اهميت و تقدس فراواني بوده است و به همين دليل است كه تقريبا از هر دوره اثري در پهنه آن ديده مي‌شود لذا بي شك مي‌توان بيستون را گنجينه تاريخ بشري ناميد. كاروانسرهاي ايلخاني و شاه‌عباسي، تپه نادري ، پل خسرو، كاروانسراي شاه عباسي، وقفنامه شيخ علي خان زنگنه، نقش مهرداد دوم، غار شكارچي، صفه و ديوار مادي، پل صفوي از ديگر آثار تاريخي اين مجموعه است. از ميان اين مجموعه آثار، كتيبه داريوش هخامنشي ازهمه پراهميت تراست.  كتيبه داريوش بزرگترين، پراهميت‌ترين و معتبرترين كتيبه‌اي است كه تاكنون در جهان شناسايي شده است. علاوه بر اين نقش اصلی بیستون فرامين و اندرزهاي داريوش شاه نيز به صورت كتيبه‌اي در دل كوه بيستون حجاري شده است. شرح فتوحات داريوش شاه، به خط ميخي و به سه زبان پارسي باستان، عيلامي و بابلي در اين كتيبه نگاشته شده است.  كتيبه بيستون طولاني‌ترين كتبيه جهان است و يك سند تاريخي است كه بدون هيچ تحريفي از دوره هخامنشيان به ما رسيده است و  بر اساس كتيبه بيستون خط ميخي براي نخستين بار در جهان رمز گشايي شده است. مهمترين غارهاي بيستون غار شكارچيان، غار مرخرل، غارمردودر و غار مر تاريك است.

نيايشگاه مادي از ديگر آثار اين مجموعه است كه در زير كتيبه و نقش برجسته داريوش اول قرار دارد. بلندي اين صفه يك متر و نيم است كه به صورت خشكه‌چين با سنگهاي نتراشيده ساخته شده است. نقش برجسته هركول نيز ازدیگر آثار بسيار با ارزش مجموعه تاريخي بيستون است كه مرد عرياني را نشان مي‌دهد كه زيرسايه درختي و بر روي نقش شيري لم داده است.

فاطمی زاده

آشوراده یا جزایر آشور -نام بخشی از خشکی شبه جزیره میانکاله است- تنها جزیره دریای خزر در شمال ایران و واقع در استان گلستان است. این جزیره زیبا که در قرون گذشته متاثر از عملکرد و فعالیت گروه های انسانی با حفر کانال از توده اصلی خشکی خود (شبه جزیره میانکاله) جدا افتاده، از جایگاه و شرایط ویژه ای در کلان اقتصادی و سیاسی کشور برخوردار است. تحولات تاریخی قرون گذشته به همراه تغییرات و تحولات ایجاد شده در سالهای اخیر، سبب و عامل ایجاد فراز و نشیبهایی در موضوع اهمیت و جایگاه جزیره و متقابلا توجه دولت به آن شده است. به طوری که امروزه جاذبه های این جزیره توریستی به عنوان بهترین راه حل بیکاری مردم بندر ترکمن محسوب میشود و  تقریبا در تمامی دهه های صدساله اخیر می توان اندیشه ها، طرح ها و برنامه های مطرح شده در جهت عمران و آبادی این جزیره  توریستی ترکمن نشین را جستجو کرد.

فاطمی زاده

بنای تاريخی گنبد سلطانيه در نزديکی زنجان واقع شده ،  ساخت بنای عظيم سلطانيه در بين سالهای 675 الی 685  هجری قمری صورت می پذيرد و به عبارت ديگر کار ساختمان آن به مدت 10 سال به طول انجاميد . قصد از بنای چنين گنبد با شکوهی آن بود تا مرقد مطهر حضرت علی (ع) را به آنجا منتقل سازند ، علت اين کار شيعه شدن سلطان محمد خدا بنده و گرايش او به حضرت علی بود ، شايد به اعتباری گنبد سلطانيه را بتوان اولين اثر هنری شيعه در کشور ايران دانست . بعد از اتمام بنا به علت مخالفت علماء دين با اين عمل ، سلطان محمد از انجام اين کار منصرف شد .  اساس طرح بنا بر عدد 8 قرار دارد و معلوم نيست اين عدد به چه منظوری انتخاب گرديده است ، آنچه در اين بنا ماننده بناهای ديگر اسلامی به چشم می خورد حالت تمرکزی است که اين هشت ضلعی در مرکز مجموعه بنا دارد . در قسمت همکف که برای قرار دادن مرقد حضرت علی در نظر گرفته شده بود فضای بسيار وسيعی قرار دارد که برای طواف و اجراء مراسم خاص مذهبی از آن استفاده می گرديد . سطح دوم که در هر يک از اضلاع 8 ضلعی ايوانی را ايجاد کرده و به وسيله راهرو پوشيده ای به هم مرتبط می باشند که به احتمال برای استقرار خانمها جهت ديدن مراسم مذهبی تعبيه گرديده است. سطح سوم عبارتست از غرفه های شبيه به طبقه دوم که بر روی نمای خارجی بنا ايجاد شده و دشت پيرامون در برابر آنها با زيبايي خاصی گسترده شده است ، اين غرفه ها به احتمال محل جمع شدن علما و طلاب علوم دينی بوده است ، در دوران صفويه اين غرفه ها را به اطاق تبديل ساخته اند و از آنها برای سکونت طلاب استفاده کرده اند . در تعميرات اساسی گنبد سلطانيه اين ديوارهای افزوده را که سبب سنگين شدن اسکلت بنا شده بود برداشتند و آن را به صورت نخستين آن بازگرداندند . سطح چهارم عبارت است از پشت بام بنا ، در اين محل فضای مناسبی برای انجام حرکت آزاد در اطراف گنبد وجود دارد ، از اين فضا برای تعمير گنبد يا ريختن برف استفاده می شده است .اين بنا دارای هشت مؤذنه بوده که تمام آنها خراب شده است ، اين مؤذنه ها برای پخش صدای اذان و خبر بطور يکنواخت در تمام شهر با چند نفر مؤذن تعبيه گرديده زيرا در صورت بودن يک منار به علت وجود گنبد صدا به تمام شهر نمی رسيد .  شايد هيچ چيز به اندازه تزئينات سلطانيه رسالت فکری هنرمند را نشان ندهد زيرا اگر اسکلت بنا در فرم و روابط تاثير بسزايي دارد ولی برای عامه مردم قابل درک نيست و تنها همين تزئينات است که در وحله اول چشم بيننده را خيره مي کند و نحوه تفکر هنرمند زمان را برای بيننده به روشنی بازگو مي سازد به عنوان مثال کلمات الله به عنوان علت غايي جهان هستي ، محمد به عنوان بنيانگذار مکتب و علی به عنوان مظهر حکومت عدل الهی با خط تزئينی به بيننده القا مي شود . بر روی پاقوس گنبد با ترکيب کاشی الوان که از رنگ سرد استفاده گرديده به خط بنائی ترکيبی از کلمات الله ، محمد و علی ايجاد گرديده ، اين طريقه در بدنه مناره ها هم به کار رفته است. در داخل فضا بر روی ديواره های  ايوانهای داخلی نيز به خط بنايي با ترکيب کاشی آبی و آجر کلمات الله محمد و علی نقش شده است ، در يک سری تقسيم بندی کاملا رياضی و با ايجاد مدول های متنوع بعضی از شعار های اسلامی همچون " لا اله الا الله - سبحان الله " به خط بنائي نوشته شده است ، در همين زمينه از کلمه علی نيز ترکيبهای پيچيده رياضی عرضه شده که نمونه های آن را در تزئينات کاشی کاری ميابيم . به نظر مي رسد در تزئين کاشی ها فقط رنگ آبی مورد نظر بوده ولی به علت عدم امکانات تکنيکی رنگهای متنوعی از آبی سير تا آبی آسمانی و حتی سبز پررنگ مايل به آبی بوجود آمده است ، ترکيب کلی اين رنگها در گنبد اصلی ، رنگ فيروزه ای بسيار زيبايي ايجاد مي کند که اين نوع رنگ ها در ترکيبات داخلی گنبد هم مورد استفاده قرار گرفته است .

فاطمی زاده