در سده ي چهارم: ام سلمه بيگم شاعر و نويسنده، عمان ني ريزي شاعر و خوش نويس، مولانا مايلي ني ريزي شاعر، سيد جواد ني ريزي عالم، حکيم محمد کاظم ني ريزي طبيب، ميرزا محمد هاشم پزشک بلند پايه شيرازي که نادرشاه افشار هنگام فتح هند او را با خود به ايران آورد، ابوماهر موسي بن يوسف سيار شيرازي پزشک و حکيم، ابوالعلاء شيرازي پزشک، ابن عجيم پزشک و اخترشناس، احمدبن ابي اشعث پزشک، ابوزيد فارسي نويسنده ي کتاب «راه هاي دريايي بين هند و ايران».

در سده هفتم: مولانا نجم الدين محمود ابن صائن الدين الياس شيرازي دانشمند و پزشک، سيد قطب الدين محمد الحسيني عارف، استاد ميرزا احمد ني ريزي خوش نويس، شعله ني ريزي شاعر، حاج زين العطار از پزشکان زمان شاه شجاع مظفري، حسن بن احمد فارسي استاد علم نحو و ادبيات.

در سده ي هشتم: ابوالحسن عبدالملک ابن محمد شيرازي رياضي دان و اخترشناس، خواجه شيرازي اخترشناس و رئيس رصدخانه شاه جهان، استاد قوام الدين شيرازي معمار و کاشي ساز و کاشي کار مسجد گوهرشاد مشهد، روزبه پسر دادويه ملقب به ابن مقفع اولين مترجم کليله و دمنه به زبان عربي، سيبويه اديب و نويسنده جامع ترين دستور زبان عربي که آن را قرآن النحو لقب داده اند، ابوعلي فارسي استاد علم نحو و مؤلف کتاب «الحجت» درباره ي قرائت هاي قرآن، ابن مقله خوش نويس قرن چهارم که شش گونه ي جديد خط کوفي را ابداع کرد، ابراهيم و پسرش اسحاق که به موصلي مشهور بودند از موسيقي دانان قرن چهارم، «منصور حلاج» عارف و صوفي بلند آوازه، ابوحيان توحيدي دانشمند، فيلسوف و متکلم بنام سده چهارم و اوايل سده ي پنجم، شيخ کبير ابوعبدالله خفيف از بزرگترين مشايخ و عرفاي سده ي چهارم، ساکت ني ريزي شاعر و خوشنويس.

در سده ي پنجم: مؤيد شيرازي از بزرگان دانش و عرفان، شيخ ابواسحاق فيروزآبادي از دانشمندان و مدرسان، وصّاف الحضره از اديبان و نويسندگان در زمان ايلخانان مغول، قاضي عضدالدين ايجي از دانشمندان عهد مظفري، ملاصدراي شيرازي حکيم و فيلسوف سده ي يازدهم مؤلف کتاب «الاصول من الکافي» و «الرساله ي في الحدوث العالم» و «الحکمت العرشيه» و ...، شيخ روزبهان از دانشمندان و عرفاي قرن ششم، سيد نظام الدين محمود ملقب به شاهد اعلي الي الله عارف و حکيم قرن نهم، باباکوهي از مشايخ صوفيه اوايل قرن پنجم، علامه قطب الدين شيرازي دانشمند و پزشک قرن هفتم، ملامحمد عسکر و ملامحمد شفيع ارسنجاني معروف به اشرف الکتاب نـَسخ نويس قرن سيزدهم، احمد وقار شيرازي خوش نويس و اديب قرن سيزدهم، اسدالله شيرازي ملقب به «کاتب السطاني» از خوش نويسان دوره ي فتحعلي شاه تا ناصرالدين شاه قاجار، حسين حکاک خوشنويس و کتيبه نگار و سجع مهر که مهرهاي ناصرالدين شاه را حک کرد، شوريده شيرازي، علي ابزري طبيب و مؤلف قرن نهم، شريف الدين جرجاني عالم و دانشمند قرن نهم، مکتبي شيرازي شاعر قرن دهم، بابا فغاني شاعر قرن دهم، اهلي شيرازي شاعر قرن دهم، انور زند شيرازي شاعر قرن دوازدهم، راز شيرازي نويسنده و عارف قرن سيزدهم، رحمتعلي شيرازي شاعر و عارف قرن سيزدهم، دستغيب شيرازي فقيه و مجتهد قرن سيزدهم، داور شيرازي شاعر و تذکره نويس قرن سيزدهم، قاآني شاعر مشهور قرن سيزدهم، آتشي شيرازي شاعر معاصر، حجاب شيرازي شاعر و خطاط معاصر، علي اصغر حکمت نويسنده و مترجم معاصر و...

منبع : سازمان ميراث فرهنگي استان شيراز

فاطمی زاده